<<  13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23  >>
      Принтирай

Опиатите повишават уязвимостта към стрес

30 Август 2005
 

Опиатите повишават уязвимостта към стрес

Ïëúõîâåòå, íà êîèòî å äàâàí ìîðôèí, ñà ïîêàçàëè ïîâå÷å áèîëîãè÷íè è ïîâåäåí÷åñêè ïðèçíàöè íà ïðîâîêèðàíà îò ñòðåñà òðåâîæíîñò, êîÿòî ïðîäúëæàâà è ñëåä ñïèðàíåòî íà íàðêîòèêà Âàøèíãòîí. Íîâî èçñëåäâàíå äîêàçâà, ÷å îïèàòè êàòî ìîðôèíà ïðè÷èíÿâàò ïîâèøåíî íèâî íà ñòðåñ ó æèâîòíèòå. Òîâà îçíà÷àâà, ÷å ñòðåñúò è îïèàòèòå ñà â îìàãüîñàí êðúã: Ñòðåñúò ïðåäèçâèêâà íóæäà îò íàðêîòèöè, à íàðêîòèöèòå ïðè÷èíÿâàò ïî- ãîëÿìà óÿçâèìîñò êúì ñòðåñà. Èçñëåäâàíåòî, ïðîâåäåíî â Óíèâåðñèòåòà â Íþ Ñàóò Óåëñ ïîìàãà äà ñå ðàçáåðå çàùî õîðàòà, êîèòî óïîòðåáÿâàò îïèàòè êàòî õåðîèí, èìàò òîëêîâà âèñîêî íèâî íà òðåâîæíîñò è ïðîáëåìè, ñâúðçàíè ñ ïîñòòðàâìàòè÷íè ðàçñòðîéñòâà, äîðè êîãàòî ñà ñïðåëè óïîòðåáàòà. Åìîöèîíàëíàòà èì íåñòàáèëíîñò ìîæå äà ãè íàêàðà äà ïîñåãíàò îòíîâî êúì íàðêîòèöèòå. Èçñëåäâàíåòî ñå ïîÿâè â ïîñëåäíèÿ áðîé íà ñï. Ïîâåäåí÷åñêà íåâðîíàóêà, èçäàíèå íà Àìåðèêàíñêàòà ïñèõîëîãè÷åñêà àñîöèàöèÿ. Ðàçáèðàíåòî íà ìåõàíèçìà, ïî êîéòî îïèàòèòå ñå ñúîòíàñÿò êúì ñòðåñà, ìîæå äà äîâåäå äî ïî- äîáðî ëå÷åíèå è äà ïðåäîòâðàòè ðåöèäèâà. Ñúàâòîðúò Ãàâèí Ìàêíèéëè îòáåëÿçâà, ÷å õåðîèíúò å íàé- ÷åñòî óïîòðåáÿâàíèÿò íåëåãàëåí íàðêîòèê. Îò òàçè ãðóïà ñà è ïåòèäèíúò, ôåíòàíèëúò, ìîðôèíúò è êîäåèíúò, îáèêíîâåíî óïîòðåáÿâàíè ñúñ ñúùàòà öåë. ÌàêÍèéëè è íåãîâèòå êîëåãè ñà èçâúðøèëè ÷åòèðè åêñïåðèìåíòà ñ ïëúõîâå, êàòî ñà ãè èíæåêòèðàëè ñ ìîðôèí è ñåëèí / ôèçèîëîãè÷åí ðàçòâîð/ 10 äíè. Ïîñëå, åäèí èëè ñåäåì äíè ïðåäè ïîñëåäíàòà èíæåêöèÿ, òå ñà ïðè÷èíèëè íà âñåêè ïëúõ ñòðåñ â ïðîäúëæåíèå íà 30 ìèíóòè. Åêèïúò å èçìåðèë áèîëîãè÷íèòå ïîêàçàòåëè íà ïëúõîâåòå ñïðÿìî ïðè÷èíåíèÿ ñòðåñ. Òå ñà èçó÷èëè è ïîâåäåíèåòî, ñúîòâåòñòâàùî íà òðåâîæíîñòòà, êàòî ñà ïðîâåðÿâàëè ñòåïåíèòå íà êîìóíèêàòèâíîñò è îáùà àêòèâíîñò íà âñåêè ïëúõ. Èçñëåäîâàòåëèòå ñà ïðîâåðèëè ïðèçíàöèòå íà òðåâîæíîñò çà òðè ðàçëè÷íè ñòåïåíè íà äîçà è ïåðèîäèòå, ïðåç êîèòî òå ñå ïðîÿâÿâàò / 0, 1, 5 èëè 10 äíè/. Ïðè ëèïñà íà ñòðåñ, òðåòèðàíèòå ñ îïèàòè ïëúõîâå ñà ñå äúðæàëè ïî ñúùèÿ íà÷èí êàòî êîíòðîëíèòå ãðèçà÷è. Ñàìî ÷å êîãàòî æèâîòíèòå ñà áèëè èçëîæåíè íà ñòðåñ, ñà áèëè îò÷åòåíè ðàçëè÷íè ïîêàçàòåëè íà íåðâíàòà ñèñòåìà è íà ïîâåäåíèåòî. Íàïðèìåð, îòíîñíî òðåâîæíîñòòà, âëèÿíèåòî íà ñòðåñà å áèëî äâà ïúòè ïî- ãîëÿìî ñïðÿìî òðåòèðàíèòå ñ ìîðôèí ïëúõîâå, çà ðàçëèêà îò îíåçè, êîèòî ñà áèëè èíæåêòèðàíå ñúñ ñåëèí. Ñòðåñúò íàìàëÿâàë ñîöèàëíèòå êîíòàêòè ñ 31 ïðîöåíòà ïðè òðåòèðàíèòå ñúñ ñåëèí îïèòíè æèâîòíè, à ïðè èíæåêòèðàíèòå ñ ìîðôèí ïðîöåíòúò å 68 %. Òå ïîêàçàëè è î÷åâèäíî ïî- òðåâîæíà ðåàêöèÿ íà ñòðåñà. Åôåêòúò áèë ïðàâî ïðîïîðöèîíàëåí íà äîçàòà è ïðîäúëæèòåëíîñòòà: Êîëêîòî ïî- äúëãà áèëà óïîòðåáàòà èëè ïî- âèñîêà äîçàòà, òîëêîâà ïî- ãîëÿìà áèëà ðàçëèêàòà â òðåâîæíîñòòà ìåæäó &quot; ìîðôèíîâèòå&quot; ïëúõîâå è îñòàíàëèòå. Àâòîðèòå íà èçñëåäâàíåòî òâúðäÿò, ÷å òîâà å ïúðâîòî âàæíî ñâèäåòåëñòâî çà ðîëÿòà íà îïèàòèòå âúðõó ïîäàòëèâîñòòà êúì ñòðåñ, êîåòî îïðîâåðãàâà ïîïóëÿðíîòî òâúðäåíèå, ÷å ñòðåñúò âîäè äî óïîòðåáà íà íàðêîòèöè. Ðåçóëòàòèòå ñúùî òàêà çà ïðúâ ïúò äîêàçâàò, ÷å ïîäàòëèâîñòòà ìîæå äà òðàå íàé- ìàëêî ñåäìèöà, à íå å ñâúðçàíà ñ ïðÿêàòà óïîòðåáà íà ìîìåíòà èëè àáñòèíåíöèÿòà. ÌàêÍèéëè òâúðäè, ÷å êðàòêà óïîòðåáà íà îïèàòè, äî ïåò äíè, íå å äîñòàòú÷íà, çà äà ïðîìåíè ïîäàòëèâîñòòà êúì ñòðåñ. Òîé êàçâà: &quot; Èçãëåæäà ðàçâèòèåòî íà îïèàòíàòà çàâèñèìîñò å ñèëíî ïðîìåíëèâî è èíäèâèäóàëíèòå îñîáåíîñòè íà ÷îâåêà èãðàÿò ñúùåñòâåíà ðîëÿ çà íåãî. Ïåò äíè óïîòðåáà íà êîäåèí çà óñïîêîÿâàíå íà ñëåäîïåðàòèâíà áîëêà íå ñà äîñòàòú÷íè çà ðàçâèòèå íà çàâèñèìîñò.&quot; Íåðâíàòà ñèñòåìà íà ãðèçà÷èòå ïðèëè÷à íà ÷îâåøêàòà, çàòîâà íåâðîëîçèòå èçïîëçâàò æèâîòèíñêèÿ ìîäåë çà èçñëåäâàíå íà ïîâåäåí÷åñêèÿ è ìîçú÷åí ìåõàíèçúì íà çàâèñèìîñòòà îò íàðêîòèöè. ÌàêÍèéëè òâúðäè:&quot; Íàøàòà öåë å äà ïðèëîæèì îòêðèòèÿòà ñè â êëèíè÷íàòà îáëàñò. Ñúáðàíàòà îò íàñ èíôîðìàöèÿ äàâà âúçìîæíîñò äà ñå ïðåäïîëîæè, ÷å ëå÷åíèå, íàñî÷åíî êúì íàìàëÿâàíå íà ïîäàòëèâîñòòà êúì ñòðåñà - êàòî êîãíèòèâíî-ïîâåäåí÷åñêà òåðàïèÿ, ôàðìàêîëîãè÷åí ïîäõîä èëè äâåòå çàåäíî ìîãàò äà äîâåäàò äî ïîëåçíî ëå÷åíèå íà îïèàòíî çàâèñèìèòå&quot;. Íà âúïðîñà çàùî îïèàòèòå óâåëè÷àâàò ïîäàòëèâîñòòà êúì ñòðåñ, àâòîðèòå ïðåäïîëàãàò, ÷å òå ïðîìåíÿò äåéñòâèåòî íà ñïåöèôè÷íè ãåíè, ñâúðçàíè ñ òðåâîæíîñòòà è ïî òîçè íà÷èí äúëãîòðàéíî äåéñòâàò âúðõó íåðâíàòà ñèñòåìà. ÌàêÍèéëè îòáåëÿçâà ïàðàäîêñà, ÷å íàðêîòèöè, óïîòðåáÿâàíè çà äà ñå èçáåãíå ñòðåñà, íà ïðàêòèêà óñèëâàò íåãîâîòî äåéñòâèå. Ñòàòèÿ &quot; Ïîâèøåíà óÿçâèìîñò êúì ñòðåñ âñëåäñòâèå íà óïîòðåáà íà îïèàòè: ïîâåäåí÷åñêè è àâòîíîìíè ñúîòíîøåíèÿ&quot; Kate E. Blatchford, BPsychol, Keri Diamond, BPsychol, Frederick Westbrook, DPhil, and Gavan P. McNally, PhD; University of New South Wales; Behavioral Neuroscience, Vol. 119, No. 4. (Full text of the article is available from the APA Public Affairs Office and at http://www.apa.org/releases/BlatchfordEtal.pdf) Gavan McNally can be reached by email or by phone at 61-2-93853044 (office).
 
 
 
Добави Коментари